วันอังคารที่ 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2558

ถอดบทเรียน หมู่บ้านสารสนเทศต้นแบบ บ้านอ่างตะแบก อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา (4)

การจัดการชุมชน ด้วยโรงสีข้าวชุมชน  
          บ้านอ่างตะแบก ได้จัดตั้งโรงสีข้าวชุมชน  โดยใช้งบประมาณโครงการ SML  ในปี  พ.ศ.  2549 
          ในขณะนั้น  บ้านอ่างตะแบก  มีการผลิตข้าวได้เพียง  63  เกวียน ซึ่งไม่เพียงพอกับการบริโภคในชุมชน
          โรงสีข้าว  ในระยะเวลาเกือบ 10 ปี ชุมชนได้อะไรจากโรงสี  ลองทำความรู้จักกันดู
          เริ่มด้วย คนในชุมชนนำข้าวที่ตนเองผลิตได้มาสีที่โรงสีของชุมชนที่ร่วมกันก่อตั้ง  การจดบันทึก การจัดทำบัญชี ที่แสดงให้เห็นถึง         
·       คนในชุมชน แต่ละครัวเรือนผลิตข้าวได้เพียงพอกับคนในครัวเรือนหรือไม่
·       ข้าวที่ผลิตได้มีคุณภาพเป็นอย่างไร
·       ข้าวที่นำมาสีเอง ให้อะไรกับครัวเรือน และชุมชนบ้าง
·       ระบบการบริหารจัดการโรงสี
·       การบริหารจัดการคนในชุมชน
จากการจดบันทึก ทำให้รู้ถึงบริมาณการบริโภคของคนในครัวเรือน และนำสู่การวางแผนการผลิตในครัวเรือน
เพื่อให้เพียงพอ ลดรายจ่ายด้วยการเพิ่มประมาณการผลิตข้าวสำหรับครัวเรือน
          จากการนำข้าวมาสีเอง ทำให้ครัวเรือนได้รับรู้ถึงผลผลิตว่ามีคุณภาพมากน้อยแค่ไหน  จึงทำให้รู้ถึงจุดเด่น จุดด้อยของพันธุ์ข้าวที่นำมาปลูก วางแผนการจัดหาพันธุ์ข้าวใหม่ ๆ  โดยโรงสีได้วางระบบการบริหารโรงสีไว้ด้วยการเอื้อให้กับคนในชุมชน โดย
·       หากต้องการรำข้าว ปลายข้าวกลับไปใช้เลี้ยงสัตว์ในครัวเรือน จะเสียค่าใช้จ่ายถังละ 7 บาท  สำหรับ ค่าไฟฟ้า 2 บาท ค่าแรงคนสี 2 บาท และสมทบเป็นค่าใช้จ่ายของชุมชน และค่าซ่อมบำรุง 3 บาท เป็นการบริหารจัดการโดยกรรมการ และชุมชนได้รับประโยชน์ ไม่ถูกเอาเปรียบจากโรงสีภายนอก
·       หรือถ้าไม่ต้องการรำ ปลายข้าวกลับ  จะไม่เสียค่าใช้จ่าย เพื่อโรงสีสามารถนำปลายข้าว รำ ไปจำหน่ายสร้างรายได้ให้โรงสี และนำเงินกลับมาพัฒนาชุมชนได้
ชุมชนสามารถสร้างคน และบริหารจัดการโรงสีโดยคณะกรรมการ ทำให้คนในชุมชนเปิดใจพูดคุย และแลก
เปลี่ยนความรู้ในด้านต่าง ๆ และก่อให้เกิดความสามัคคีในชุมชน เพราะการตัดสินในเรื่องต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในชุมชน จะต้องมาจากเวทีประชาคม ตกผลึกความคิดแล้วจึงนำไปสู่การปฏิบัติ
 โรงสีข้าวชุมชน บ้านอ่างตะแบก จึงไม่ใช่เป็นเพียงโรงสีข้าวธรรมดาๆ เท่านั้น  หากยังสามารถสร้างหลายๆสิ่ง หลายๆอย่างให้เกิดขึ้นกับชุมชนได้อย่างน่าอัศจรรย์  ดังนี้
          1. การจัดทำแผนชุมชน  โครงการที่เกิดในแผนชุมชน  เช่น โครงการปรับปรุงพันธุ์ข้าว  การทำปุ๋ยใช้เองเพื่อเพิ่มผลผลิต และลดต้นทุน
          2. การจัดทำโครงการประกันราคาข้าว  โดยชุมชนดำเนินการเอง ด้วยการรับซื้อข้าว จากคนในชุมชนที่เหลือจากการบริโภคในครัวเรือนแล้ว ในราคาที่เพิ่มจากราคาตลาดเกวียนละ 500  บาท
          3. การขายข้าวในราคาถูก ให้กับคนในชุมชน ที่ผลิตข้าวไม่เพียงพอกับการบริโภคในครัวเรือน สามารถลดรายจ่ายของคนในชุมชนได้ และสร้างรายได้ไปในคราวเดียวกัน
          4. รายได้ของโรงสีข้าวชุมชน สามารถใช้บริหารจัดการกิจกรรมภายในชุมชนได้ โดยมิต้องขอใช้งบประมาณจากภายนอก เช่น การจัดกิจกรรมภายในชุมชน งานสงกรานต์ การจัดแข่งขันกีฬา ทุนการศึกษา ฯลฯ
          5. สุขภาพดี เกิดขึ้นจาก การปลูกข้าวกินเอง ปรับปรุงจัดหาพันธุ์ข้าวเพื่อให้เกิดผลผลิตทีมากขึ้น การใช้ปุ๋ยทำเอง ลดต้นทุน และลดสารเคมี ที่ช่วยทั้งสุขภาพของผู้ปลูก ผู้บริโภค และยังช่วยบำรุงดินจากการใช้ปุ๋ยชีวภาพได้อีก  เรียกว่า ได้กับได้ จริงไหม
          6. ผลผลิตข้าวในชุมชนเพิ่มมากขึ้น จากเดิม  63 เกวียน  เพิ่มเป็น  163  เกวียน เพราะผลจากการจดบันทึกจัดทำบัญชีโรงสีข้าว ทำให้ชุมชนรู้ถึงความต้องการการบริโภคของชุมชน จึงนำไปสู่การวางแผนการผลิตของฃุมชน


ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น